س 1153 : اجراى كنسرت توسط زن براى زنان با علم به اينكه گروه نوازندگان نيز زن هستند ، چه حكمى دارد ؟ ج : اگر اجراى كنسرت به صورت ترجيع مطرب ( غنا ) نباشد و موسيقى هم كه نواخته مىشود از نوع لهوى حرام نباشد ، اين امر فى نفسه اشكال ندارد . س 1154 : اگر معيار حرمت موسيقى ، لهو بودن و مناسبت آن با مجالس لهو و گناه است ، پس آوازها و سرودهائى كه باعث ايجاد طرب در بعضى از مردم حتّى كودك غير مميّز مىشوند ، چه حكمى دارند ؟ و آيا گوش دادن به نوارهاى مبتذلى كه در آنها زنان به صورت غنا مىخوانند ولى طربآور نيستند جايز است ؟ همچنين مسافرينى كه سوار اتوبوسهاى عمومى كه غالباً از اين نوارها استفاده مىكنند مىشوند ، چه تكليفى دارند ؟ ج : چنانچه موسيقى يا آوازى كه با ترجيع و طرب همراه است از لحاظ كيفيت يا مضمون يا حالت خاص شخص نوازنده يا خواننده در خلال نواختن يا خواندن از نوع غنا يا موسيقى لهوى مناسب با مجالس لهو و معصيت باشد ، گوش كردن به آن حرام است حتّى براى كسى كه او را به طرب نيندازد و تحريك نكند و اگر در اتوبوسها و ماشينهاى ديگر نوار غنا يا موسيقى لهوى پخش شود ، مسافرين بايد از گوش دادن به آن خوددارى نموده و نهى از منكر كنند . س 1155 : آيا جايز است مردى غناى زن اجنبيه را به قصد لذت بردن از حلال خود گوش كند ؟ آيا غناى زن براى شوهر و بر عكس جايز است ؟ و آيا اين گفته صحيح است كه شارع مقدس غنا را به علت ملازمت آن با مجالس لهو و لعب و عدم انفكاك از آن دو حرام كرده و تحريم غنا ناشى از تحريم آن مجالس است نظير تحريم تجارت و ساخت مجسمه كه فايده‌اى غير از عبادت براى آن متصوّر نيست ، بنا بر اين انتفاء مناط و علت حكم در اين زمان ، مستلزم انتفاء حرمت است ؟ ج : گوش دادن به غنا كه عبارت است از ترجيع صدا به نحوى كه طربانگيز و مناسب با مجالس لهو و گناه باشد ، مطلقاً حرام است ، حتّى غناى زن براى شوهرش و بالعكس و قصد لذت بردن از همسر ، استماع غنا را مباح نمىكند و حرمت غنا و مجسمه سازى و مانند آن ، با تعبّد به شرع ثابت شده و از احكام ثابت فقه شيعه محسوب مىشوند و دائر مدار ملاكات فرضى و آثار روانى و اجتماعى نمىباشد ، بلكه تا زمانى كه اين عنوان حرام بر آنها صدق كند ، حكم آنها حرمت و وجوب اجتناب بطور مطلق است . س 1156 : دانشجويان دانشكده علوم تربيتى بايد در مرحلهء دروس اختصاصى در درس سرودها و آوازهاى انقلابى شركت كنند زيرا در آنجا قطعه هاى موسيقى را آموخته و بطور اجمالى با آنها آشنا مىشوند . وسيله اصلى فراگيرى اين درس ارگ است ، آموختن اين درس كه جزء واحدهاى اجبارى است چه حكمى دارد ؟ خريد و استفاده از وسيله مذكور براى ما چه حكمى دارد ؟ و بخصوص خواهران نسبت به اجراى تمرين در برابر مردها چه وظيفه‌اى دارند ؟ ج : استفاده از آلات موسيقى فى نفسه براى اجراى سرودهاى انقلابى و برنامه هاى دينى و فعاليتهاى فرهنگى و تربيتى مفيد ، اشكال ندارد و خريد و فروش آلات نوازندگى و